Поиск: халап

Введите слово для поиска:    
[+] дополнительно

Чувашско-русский словарь (1982)

арçури

1. миф.
Арзюри — леший, лесной дух
Арçури çинчен халап яр — рассказать сказку об Арзюри

легенда

1.
легенда (халап)
авалхи халап — старинная легенда
халăх легендисем — народные легенды
халапа кĕрсе юл — войти в легенду, стать легендарным

легендăлла

легендарный
легендăлла халап — легендарное сказание
легендăлла ĕç — легендарное событие

халап

1.
сказка

халап

сказочный
асамлă халапсем — волшебные сказки
халап ăсти — сказочник, мастер рассказывать сказки
халап пуçламăшĕ — присказка, зачин сказки
халапри паттăр — сказочный герой
халап пуçтар — собирать сказки
халап ярса пар — рассказать сказку
кунта халапри пек илемлĕ — здесь красиво как в сказке

халап

2.
рассказ
ваттисен халапĕсем тăрăх — по рассказам стариков

халап

разговоры, пересуды
пуш халап — сплетни, пересуды
халап чăпти — 1) сказочник, знаток скăлок 2) балагур, любитель поговорить, поболтать
пуш халапа пер — переливать из пустого в порожнее, вести пустые разговоры
халап çаптар — точить лясы, пустословить
Халап хырăма тăрантармасть. — погов. Разговорами сыт не будешь. (соотв. соловья баснями не кормят).
Ялти халапа киле пырса ан кала, килти халапа яла кайса ан кала. — посл. Уличные сплетни домой не носи, домашний разговор на улицу не выноси.

халап

3.
слухи, молва
çын халапĕсем — людская молва
халăхра халап çӳрет — в народе ходит молва

халап

4. перен.
сказка, басня, вымысел
ан ĕнен çав халапсене! — не верь этим басням!

юмах-халап

собир.
разговоры, толки, пересуды
кун пирки темлĕ юмах-халап та çӳрет — об этом ходят разные толки

çап

21. разг.
обозначает особенно активное действие, указание на которое содержится в существительном, перевод зависит от ситуации:

наяривать, жарить и т. д.
такмак çап — наяривать частушки
ташша çап — отплясывать
ыйха çап — крепко спать
вĕсем халап çапаççĕ — они поглощены беседой

вакла


сăмах (халап) вакла — болтать, судачить

Неологический словарь чувашского языка

арçуриада

ç.с. Чăваш халăхĕн арçури çинчен калакан халап-юмахĕ. Çав мифсене пĕрлештерсе арçуриада тесе палăртатпăр. Арçуриадăн тĕп сăнарĕ сивлекскер. Н.Ишентей // ХШ, 1997, 4 /, 78 с. Арçуриада — вилĕмсĕрлĕх философийĕн вĕрентĕвĕ [Пуçелĕк]. Х-р, 20.08.1997.

калу

п.с. Сăнласа пани, каласа кăтартни; калав. Э-э, ун пурнăçĕ ... хăй тепĕр калу. С.Шавлы, 1968, 56 с. Эпикăлла хайлав-сенчи чĕлхепе пуплеве ăнкарма калу (повествовани) ... çинчен пĕлсе тăмалла. Г.Федоров, 1994, 7 с. Тин çеç юмах-халап çулĕпе чупма пуçланă калу [«Арçурире»] чăваш хресченĕн кулленхи пурнăçне сăнланипе ылмашăнать. В.Родионов //Х-р, 18.11.1998, 3 с. Калу пĕлтерĕшĕ чăнах та пысăк кунта [хайлавра]. Х-р, 27.12.2001, 4 с.

Никольскийĕн чăвашла-вырăсла словарĕ

йар

посылать, отпускать
çӳçе çӳçĕн йарса ил — вцепиться в волосы
йарса тыт — хватать (за что); схватить; сцапать
йарса тытăн — схватиться
ирттерсе йарсам — пронести
халап йар — начинать речь
çисе йар — съедать; съесть
çăтса йанă — проглотил
тăкса йар — вылить
ывăтнă йанă — швырнул
хушса йатăм — приказал
каласа йар — известить (на словах)
кăларса йар — выпустить
çырса йар — написать, послать (поклон)
йара пар — допустить, позволить

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

оратор

хитре, илемлĕ калаçакан; халап ăсти. Пирĕн хушшăмăрта та гомерсем, ломоносовсем, карамзинсем, крыловсем, пушкинсем, гогольсем, тургеневсем, чеховсем тухĕç; хитре, илемлĕ калаçакансем (ораторсем) тухĕç [Комиссаров 1918:30]; Чăвашран чаплă поэтсем, кĕнекеçĕсем тухĕç; хамăрăн композиторсем (юрламаллисене çыракансем), мусыкă ăстисем, сăн çыракансем, сăн ӳкерекенсем, халлап ăстисем (ораторсем) тухса чапланĕç [Комиссаров 1918:39].

Русско-чувашский словарь

анекдот

сущ.муж.
анекдот, халап; рассказывать анекдоты халап çаптар

баллада

сущ.жен.
баллада (сăвăллă юмах, халап); сложить балладу баллада хыв

басня

сущ.жен.
юптару, халап (ытарлă калав е сăвă); басни И.А.Крылова И.А.Крылов юптарăвĕсем

история

сущ.жен.
1. истори (этем обществи аталанăвне тĕпчекен ăслăлăх); история древнего мира авалхи тĕнче историйĕ; история нового времени çĕнĕ вăхăт историйĕ
2. кун-çул, пулни-иртни, истори; этапы истории народа халăх кун-çулĕн тапхăрĕсем
3. (син. происшествие) ĕç, пулăм; удивительная история тĕлĕнмелле ĕç
4. (син. рассказ) халап, калав; рассказывать смешные истории кулăшла халапсем каласа пар

легенда

сущ.жен.
халап; старинные легенды авалхи халапсем

миф

сущ.муж.
халап; мифы о сотворении мира çут тĕнчене пултарни çинчен калакан халапсем

предание

сущ.сред.
халап; народные предания халăхри юмах-халап

Русско-чувашский словарь (1972)

анекдот

анекдот (шухăшласа кăларнă кулăшла, мыскараллă, шӳтлĕ пĕчĕк халап).

интересный

интереслӗ (халап), кӑмӑллӑ, лайӑх, кӑсӑк.

небылица

пулман япала, шухӑшласа кӑларнӑ япала, суя халап.

вздор

кирлĕ мар пуплев (калаçу), вырăнсăр халап, суя сăмах, кирлĕ мар сăмах.

рассказ

1. каласа пани; 2. калав. рассказать, -ажу что сов., рассказывать несов. каласа пар, каласа кӑтарт; рассказать сказку юмах яр, халап яр.

россказни

-ей разг. суя сӑмах, суя халап.

сказка

1. юмах, халап; рассказывать сказки халап яр; 2. суя япала; всё это — сказки ку пурте — суя япала.

сказочный

1. юмах, халап; сказочный мир халап тĕнчи; 2. юмахри, халапри (паттӑрсем); 3. питӗ пысӑк, тӗлӗнмелле (пуянлӑх, хӑвӑртлӑх).

сорока

1. чакак; 2. перен. пит пакӑлтатакан, халап ҫаптăракан хĕрарӑм.

пустословие

пуш параппан ҫаптарни, пуш халап ҫаптарни, талпаса пени, сӳпӗлтетни.

пустословить

, -влю, -вишь несов. талпаса пер, пуш параппан (халап) ҫап (тар), сӳпӗлтетсе лар.

трубить

, -блю, -бишь несов. 1. трубапа (какăрпа) янрат; пастух трубит в рожок кĕтуçĕ какăр кăшкăртать; 2. перен. халăп сарса çӳре; поехала кума трубить по городу кайрĕ хайхи хĕрарăм хула тăрăх сăмах çӳретме, халап сарма.

фразёр

фразёр (çатăрти, илемлĕ сăмахсемпе пуш халап çаптаракан çын).

уста

устар. çăвар; из уст в уста лам-лам, ламран-лам; молва распространяется из уст в уста халап (сăмах) ламран лама сарăлать.

баллада

баллада (халăх хушшинче авалтанах пыракан халап-легенда çинчен илемлетсе çырнă сăвă).

басня

род. мн. басен 1. юптару, юптаруллă сăвă, юптарса каланă халап; 2. пуçран шухăшласа кăларнă япала, суя япала, суя халап.

Русско-чувашский словарь социальной лексики (2004)

миф

Этот словарь платный. Для ознакомления с ним необходимо приобрести платный абонемент. Цена: 200 рублей на полгода.

См. также:

халал халалла халаллă халам « халап » халапла халаплан халапçă халат халатность

халап
Часть речи
Япала ячĕ
 
Фонетика
5 букв
 
Твердое слово
 
Язык
По-чувашски
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org