Чувашско-русский словарь (1982)

гвоздика

1. бот.
гвоздика
хĕрлĕ гвоздика — красная гвоздика

гвоздика

2.
гвоздика (апата техĕмлетмелли ырă шăршăллă япала)

супăнь

◊
супăнь курăкĕ — бот. 1) мыльнянка 2) гвоздика луговая

тупалак

диал.
гвоздика

курăк

◊ бот.
аслати курăкĕ — анютины глазки
ие курăкĕ — плаун
кăчăр курăкĕ — болотный хвощ
чакăр курăкĕ — болотный хвощ
мăк курăкĕ — лишайник
нухрат курăкĕ — полевая ярутка
пыл курăкĕ — львиный зев, медуница
сарамак курăкĕ — первоцвет
супăнь курăкĕ — мыльнянка
тикĕт курăкĕ — гвоздика
хăйăр курăкĕ — песчанка
чапăр курăкĕ — чабрец
чăкăт курăкĕ — просвирняк
чĕкеç курăкĕ — подорожник
шăнăр курăкĕ — подорожник
чикен курăкĕ — герань
кашкăр курăкĕ — герань
шартла курăкĕ — хлопушка
шалтăрма курăкĕ — хлопушка
шатра курăкĕ — пастушья сумка
шăрчăк курăкĕ — недотрога
шĕпĕн курăкĕ — чистотел
шур курăк — шалфей

тикĕт

◊
тикĕт курăкĕ — бот. гвоздика

Никольскийĕн чăвашла-вырăсла словарĕ

калемпĕр

гвоздика.

82 стр.

Словарь чувашского языка

смола курăк

„гвоздика“ (иначе: тикĕт курăк). Башк.

тикĕт курăк

„гвоздика“ (раст.). Башк.

тупалак

(тубалак), гвоздика. Альш. Тупалак çăвара хыпса чăмлаççĕ, çăвартан тутлă шăршă килтĕр, тесе.

кăвак-сар чечек

dianthus L. polymorphus М. В. Гвоздика разновидная. Рак. Кăвак-сар чечек сар ӳкнĕрен аван (от особой желтухи, очень редкой и опасной).

калемпĕр

(кал’э_мбэ̆_р), назв. растения. Тюрл. Калемпĕр — трава (анис, пĕренĕк çине яраççĕ). Т. Николаев. Калемпĕр — тмин МПП. «Калемпĕр — гвоздика». N. Калемпĕр. Семя похоже на льняное и очень приятного запаха, его кладут в огурцы, когда их солят (йӳçĕтнĕ хăяр çине); старухи нюхают вместе с табаком. Цив. Калемпĕр. Некоторые называют так зрелое растение, которое в Нюшкасах зовется çерçи кĕпçи. Его зачем-то собирают (на посыпку к сушкам?). Рак., Кайсар. Калемпĕр, «анис». Сăра лартнă чухне хăмлапа пĕрле, салатпа пĕрле чӳлмек çине хураççĕ. СПВВ. Х. Калемпĕр, калĕмпĕр. К.-Кушки. Калемпĕр — тмин. || В неизв. значении. Тайба. † Тусан, тăвăр тусăрсене лайăххине, хура калемпĕр пек куçлисене. К.-Кушки. † Тирмĕç, çакмĕç калемпĕр, тиртĕмĕр те çакрăмăр. КС. «Калемпĕр = шăрçа» Альш. † Сирĕн кăмакăрсем пит шур иккен! тăватă кĕтессинче калемпĕр. Суя калемпĕр мар-тăр чăн калемпĕр-тĕр. (Вирялсем «енĕç» теççĕ).

Русско-чувашский словарь

гвоздика

1. сущ.жен.
гвоздика (пахча чечекĕ); тикĕт курăкĕ (ирĕкре ӳсекенни); букет гвоздик гвоздика çыххи

гвоздика

2. сущ.жен.
гвоздика (апата техĕм кӳрекен çимĕç)

Русско-чувашский словарь (1971)

гвоздика

ж. бот. тикĕт курăкĕ, гвоздика.

гвоздика

ж. (пряность) гвоздика (гвоздика йывăççин типĕтнĕ чечекĕ, ăна апат çине яраççĕ).

гвоздичный

прил. тикĕт курăк(ĕ) ⸗ĕ [⸗и], гвоздика ⸗ĕ [⸗и]; гвоздичный запах тикĕт курăк шăрши.

гвоздичный

прил. гвоздика ⸗ĕ [⸗и], гвоздика йывăççинчен тăвакан; гвоздичное масло гвоздика çăвĕ; ◇ гвоздичное дерево гвоздика йывăççи (кăнтăрта ӳсекен ялан симĕç йывăç).

Этимологический словарь чувашского языка (1964)

калемпĕр

«тмин», «анис»; КБ карамбул, азерб. гәрәнфал, туркм., казах. калампыр, уйг. кәләмпур, к. калп., ног. калемпир, тур. каранфил, кумык, каранпил, башк. кәнәфер, тат. канәфер, тат. О калямпер, калянпер, узб. калампур мурч «гвоздика»; кирг. калемпир, узб. калампир «красный перец». Ср. калм. хальмпр, русск. кануфер, канупер «гвоздика»: „Слыхали ли вы когда-нибудь, чтобы яблоки пересыпали канупером“ (Гоголь). Русские заимствовали от тюрков, а тюрки — от персов и арабов; перс. (кӓрӓнфол), араб. «гвоздика».

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

çĕр улми

паранкă, картахви, кантук. Çĕр çинче ыраш, хура тул, çĕр улми (паранкă, картахви), çул курăкĕ, (шăпăр курăкĕ), шур ути, гвоздика аван ӳсет пулсан, йывăçсенчен хăва, хурăн, хырă аван ӳсет пулсан – вăл çĕр çăмăл, хăйăрлă пулать [Горбунов 1910:6]; Çитменнине тата çĕр улми (паранкă, кантук) те нумайĕшин пĕтнĕ [Хыпар 1907, № 15:115]; Пăтă ик-виç кунта пĕрре анчах тивет, ир те каç та салмапа çĕр улми (паранкă) анчах [Çулталăк 1903а:27].

См. также: